अमृतसर मध्ये सापडला जुन्या काळातील रहस्यमय भुयारी मार्ग…

फोटो - सौजन्य गुगल

न्यूज डेस्क – ऐतिहासिक शहर अमृतसर या शहराचा बोगद्याशी जुना संबंध आहे. आता हा लोकांमध्ये उत्सुकतेचा विषय आहे. त्यांच्या माहितीद्वारे हा गुप्त भुयारी मार्ग एका रहस्यमय ठिकाणी जातो.

असे म्हणतात , महाराजा रणजितसिंगच्या काळात अमृतसर आणि लाहोर दरम्यान बोगद्याद्वारे गुप्त संदेश पाठविण्यात जात होते. गुरुवारी, श्री हरमंदिर साहिब येथे असलेल्या श्री अकाल तख्त साहिब बाहेर न्यायाधीश खोदकाम दरम्यान सापडलेली भुयारी मार्ग हा चर्चेत आहे. ही भुयारी गुफा नानकशाही विटांनी बनविले आहे. आता दोन्ही पक्षांमधील झालेल्या वादानंतर उत्खनन थांबविण्यात आले आहे.

अमृतसरमध्ये उत्खननादरम्यान हे ऐतिहासिक महत्त्व असलेले बोगदा पहिल्यांदा सापडले नाही. यापूर्वी सन 2013 मध्ये सुवर्ण मंदिराच्या लंगर हॉलखाली बोगद्यासारखी रचना सापडली होती. मग श्री गुरुद्वारा प्रबंधक समितीने (एसजीपीसी) याची तपासणी करून घेत सांगितले की ही रचना काही शतकांपूर्वी बांधलेल्या ड्रेनेज पाईपचा भाग होती.

जरी लोक म्हणाले की ही बोगदा जुना आहे आणि महाराजा रणजितसिंगच्या काळात श्री हरमंदिर साहिब शहराच्या इतर गुरुद्वारांशी जोडला गेला. परंतु, एसजीपीसीने पुरातत्त्ववेत्तांकडून याची तपासणी केली नाही.

जुन्या दिवसांत, बोगदे गुप्त संदेश पाठविण्यासाठी वापरले जात होते.

असे म्हटले जाते की जुन्या काळात लाहोर ते अमृतसर दरम्यान भूमिगत बोगद्याचे जाळे होते. त्यांच्या मदतीने आपत्कालीन परिस्थितीत दोन्ही शहरांमध्ये गुप्त संदेशांची देवाणघेवाण करायचे. 2010 सालीही जुना शहरातील गुरुद्वारा लोहागडजवळ उत्खनन करताना असाच बोगदा सापडला होता. अशी चर्चा होती की हा बोगदा लोहगड किल्ला आणि गोबिंदगड किल्ला दरम्यानचा गुप्त रस्ता किंवा तो प्राचीन ड्रेनेज पाईप होता.

यापूर्वी सापडलेले बोगदे नाले व पाइपलाइन म्हणून बंद करण्यात आले होते.

2006 मध्ये, कटरा अहलुवालिया परिसरातील 200 वर्ष जुन्या वाड्याखाली एक बोगदा सापडला. ते साडेपाच फूट रुंद होता. भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण संस्थेने केलेल्या तपासणीअगोदरच ते सिमेंटने भरून काढला.

2011 साली मनपाने सीवरेज पाईपलाईन टाकताना बोगदाही सापडला. ही बोगदा गुरुद्वारा लोहागडजवळ होता. लोहागड किल्ला सहाव्या गुरु श्री हरगोबिंदसिंगजी यांनी बांधला होता. या कारणास्तव त्याला ऐतिहासिक महत्त्व होते. तरीही ती जुनी पाइपलाइन म्हणून बंद केला.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here